Lỗi nứt màng sơn (Cracking / Crazing)

Posted in Blog

 

Lỗi nứt màng sơn (Cracking / Crazing)

Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

Một bề mặt sơn đẹp không chỉ cần bóng và mịn mà còn phải có độ bền cơ học tốt. Khi màng sơn xuất hiện các vết nứt, không chỉ tính thẩm mỹ bị ảnh hưởng mà khả năng bảo vệ gỗ khỏi nước, hơi ẩm và hóa chất cũng giảm đáng kể.

Lỗi nứt màng sơn thường xuất hiện sau khi sơn khô vài giờ, vài ngày hoặc thậm chí sau một thời gian sử dụng. Nguyên nhân chủ yếu là ứng suất giữa các lớp sơn hoặc giữa màng sơn và cốt gỗ.

1. Phân biệt Cracking và Crazing

Crazing (nứt chân chim)

  • Các vết nứt rất nhỏ như mạng nhện.
  • Thường chỉ xuất hiện ở lớp sơn phủ ngoài.
  • Chủ yếu ảnh hưởng đến độ bóng và thẩm mỹ.

Cracking (nứt sâu)

  • Vết nứt lớn, kéo dài.
  • Có thể xuyên qua nhiều lớp sơn.
  • Trường hợp nặng có thể bong tróc toàn bộ màng sơn.

2. Sơn lớp sau khi lớp trước chưa khô hoàn toàn

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Khi lớp lót hoặc lớp màu vẫn còn chứa dung môi nhưng đã phủ lớp tiếp theo, lớp ngoài sẽ khô trước và tạo thành một màng cứng. Trong khi đó lớp bên dưới tiếp tục co ngót khi dung môi bay hơi, tạo ứng suất khiến màng sơn bị nứt.

Khắc phục

  • Tuân thủ đúng thời gian khô giữa các lớp.
  • Không ép tiến độ sản xuất.
  • Kiểm tra bề mặt đã khô trước khi sơn lớp kế tiếp.

3. Phun sơn quá dày

Một lớp sơn quá dày sẽ giữ lại nhiều dung môi.

Bề mặt khô trước nhưng bên trong vẫn còn mềm. Khi dung môi tiếp tục thoát ra hoặc màng sơn co ngót sẽ dễ xuất hiện nứt hoặc rạn.

Khắc phục

  • Sơn nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày.
  • Kiểm soát độ dày màng sơn theo khuyến nghị.

4. Gỗ có độ ẩm quá cao

Gỗ luôn co giãn theo độ ẩm môi trường.

Nếu sơn khi gỗ còn ẩm, sau khi gỗ khô sẽ co lại nhưng màng sơn không co giãn theo kịp, dẫn đến nứt.

Khắc phục

  • Độ ẩm gỗ nên khoảng 8–12% trước khi sơn.
  • Bảo quản gỗ trong môi trường ổn định.

5. Dùng dung môi không phù hợp

Dung môi bay hơi quá nhanh khiến bề mặt đóng màng quá sớm.

Đây là nguyên nhân khá thường gặp khi thi công sơn NC trong thời tiết nóng.

Khắc phục

  • Chọn dung môi đúng theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
  • Khi nhiệt độ cao có thể sử dụng dung môi chậm khô phù hợp để tăng thời gian dàn màng.

6. Sai tỷ lệ pha hoặc dùng hệ sơn không tương thích

Đối với sơn 2 thành phần, pha dư chất đóng rắn sẽ làm màng sơn giòn hơn.

Ngoài ra, việc phối hợp các loại sơn không tương thích cũng dễ tạo ứng suất giữa các lớp.

Khắc phục

  • Pha đúng tỷ lệ theo TDS.
  • Không tự ý kết hợp các hệ sơn khác nhau nếu chưa được kiểm chứng.

Cách xử lý khi màng sơn đã bị nứt

Nếu màng sơn đã xuất hiện vết nứt, không nên phun đè thêm một lớp sơn mới, vì các vết nứt thường sẽ tiếp tục xuất hiện trên lớp phủ mới.

Quy trình xử lý đúng là:

  • Xả nhám toàn bộ lớp sơn bị nứt (P240–P320 hoặc sâu hơn nếu cần).
  • Làm sạch bụi và tạp chất.
  • Sơn lại theo đúng quy trình:
    • Sơn lót (Primer)
    • Sơn màu (Color)
    • Sơn phủ (Clear)
  • Tuân thủ đúng thời gian khô và tỷ lệ pha giữa các lớp.

Checklist phòng tránh lỗi nứt màng sơn

✅ Gỗ đạt độ ẩm 8–12%.

✅ Sơn nhiều lớp mỏng.

✅ Đảm bảo thời gian khô giữa các lớp.

✅ Dùng đúng dung môi theo điều kiện thời tiết.

✅ Pha đúng tỷ lệ Sơn – Đóng rắn – Dung môi.

✅ Không phối hợp các hệ sơn không tương thích.

Xem thêm