Lộ tim gỗ, rút ghim gỗ sau sơn (Grain Raising & Grain Sinking)

Posted in Blog

Lộ tim gỗ, rút ghim gỗ sau sơn (Grain Raising & Grain Sinking): Nguyên nhân và cách khắc phục triệt để

Lộ tim gỗ, rút ghim gỗ (Grain Raising và Grain Sinking) là một trong những lỗi thường gặp khi hoàn thiện bề mặt sơn gỗ, đặc biệt trên các loại gỗ có thớ và tim sâu như gỗ sồi, gỗ tần bì, gỗ óc chó...

Ban đầu, bề mặt sơn có thể nhìn khá phẳng và bóng. Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày hoặc vài tuần, các đường vân, tim gỗ hoặc ghim gỗ bắt đầu hiện rõ trên bề mặt, làm giảm độ phẳng, độ bóng và tính thẩm mỹ của sản phẩm.

Mặc dù biểu hiện khá giống nhau, Grain Raising và Grain Sinking lại có nguyên nhân hoàn toàn khác nhau. Việc xác định đúng hiện tượng sẽ giúp lựa chọn giải pháp xử lý hiệu quả.

1. Phân biệt Grain Raising và Grain Sinking

Hiện tượng	Bản chất	Nguyên nhân chính
Grain Raising (Gỗ xù lông)	Các sợi gỗ trương nở và dựng đứng lên sau khi tiếp xúc với nước hoặc dung môi, làm bề mặt trở nên nhám.	Độ ẩm gỗ cao, xả nhám chưa kỹ hoặc dung môi thấm sâu vào thớ gỗ trước khi bề mặt được khóa kín.
Grain Sinking (Sơn rút ghim)	Màng sơn bị lõm theo các tim hoặc ghim gỗ sau khi khô do lớp sơn lót và màng sơn co ngót.	Không sử dụng Wood Filler, lớp sơn lót quá mỏng, hàm lượng chất rắn (Solid Content) thấp hoặc chà nhám làm mất lớp lót.

2. Nguyên nhân gây lộ tim gỗ và rút ghim

Độ ẩm gỗ chưa đạt tiêu chuẩn

Nếu gỗ còn độ ẩm cao (thường trên 12%), khi tiếp xúc với nước hoặc dung môi, các sợi cellulose sẽ trương nở, làm xuất hiện hiện tượng xù lông gỗ. Sau khi khô, bề mặt vẫn có cảm giác ráp dù đã sơn.

Khuyến nghị độ ẩm gỗ trước khi sơn khoảng 8–12%.

Không xử lý lấp ghim (Wood Filler)

Đối với các loại gỗ có tim sâu như sồi, tần bì hoặc óc chó, chỉ sử dụng sơn lót thường không đủ để lấp kín các lỗ ghim.

Sau khi dung môi bay hơi, lớp sơn co lại khiến màng sơn bị lõm theo các tim gỗ và tạo nên hiện tượng rút ghim.

Lớp sơn lót không đủ độ dày

Sơn lót quá mỏng hoặc sử dụng loại primer có hàm lượng chất rắn thấp sẽ làm khả năng lấp đầy tim gỗ kém. Khi màng sơn đóng rắn hoàn toàn, các đường tim gỗ sẽ dần hiện rõ trở lại.

Sơn lớp sau khi lớp trước chưa khô hoàn toàn

Nếu lớp lót chưa giải phóng hết dung môi mà đã sơn phủ, dung môi bị giữ lại bên dưới sẽ tiếp tục bay hơi sau đó, kéo màng sơn lõm xuống tại các vị trí tim gỗ.

Chà nhám quá mạnh

Chà nhám quá tay có thể làm mất lớp sealer hoặc primer ở phần đỉnh thớ gỗ, khiến lớp phủ tiếp xúc trực tiếp với gỗ và làm tăng nguy cơ lộ tim sau khi hoàn thiện.

3. Quy trình khắc phục và phòng ngừa

Bước 1. Xử lý và xả lông gỗ

Trước khi sơn, dùng khăn ẩm lau nhẹ toàn bộ bề mặt để chủ động làm các sợi gỗ dựng lên.

Đợi gỗ khô hoàn toàn, sau đó chà nhám bằng giấy nhám P240–P320 để loại bỏ toàn bộ phần xù lông.

Bước này giúp hạn chế hiện tượng Grain Raising sau khi sơn.

Bước 2. Lấp ghim bằng Wood Filler

Đối với gỗ có tim sâu, nên sử dụng Wood Filler để trám kín toàn bộ các lỗ ghim trước khi sơn lót.

Sau khi filler khô hoàn toàn, chà nhám phẳng và vệ sinh sạch bụi.

Đây là bước quyết định giúp hạn chế hiện tượng Grain Sinking và giảm lượng sơn lót cần sử dụng.

Bước 3. Sơn lót đúng quy trình

Phun lớp primer hoặc sealer với độ dày phù hợp để khóa kín bề mặt.

Sau khi khô theo đúng hướng dẫn kỹ thuật, chà nhám nhẹ bằng P320–P400.

Không chà nhám đến mức làm lộ cốt gỗ.

Đối với sản phẩm yêu cầu bề mặt căng mịn cao, nên thi công thêm một lớp sơn lót trước khi sơn phủ.

Bước 4. Sơn phủ

Chỉ thi công lớp phủ khi lớp lót đã khô hoàn toàn.

Phun nhiều lớp mỏng thay vì một lớp quá dày để dung môi thoát đều và hạn chế hiện tượng co ngót màng sơn.

4. Cách xử lý khi sản phẩm đã bị rút ghim

Nếu hiện tượng rút ghim đã xuất hiện sau khi sơn bóng, không nên sơn chồng ngay lên bề mặt.

Quy trình xử lý được khuyến nghị:

Chờ màng sơn đóng rắn hoàn toàn (thường khoảng 3–5 ngày tùy hệ sơn).
Chà nhám phẳng toàn bộ vùng bị lõm.
Nếu tim gỗ vẫn còn sâu, xử lý bổ sung bằng lớp lót hoặc Wood Filler phù hợp.
Sơn phủ lại bằng lớp mỏng theo đúng quy trình kỹ thuật.

Checklist kiểm tra nhanh

✔ Độ ẩm gỗ trong khoảng 8–12%.

✔ Đã xả lông gỗ trước khi sơn.

✔ Đã sử dụng Wood Filler đối với gỗ có tim sâu.

✔ Lớp primer hoặc sealer đủ độ dày.

✔ Không chà nhám làm lộ cốt gỗ.

✔ Chờ lớp lót khô hoàn toàn trước khi sơn phủ.

✔ Thi công nhiều lớp mỏng thay vì một lớp quá dày.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Lộ tim gỗ có tự biến mất theo thời gian không?

Không. Khi hiện tượng đã xuất hiện, bề mặt thường cần được chà nhám và sơn lại theo đúng quy trình.

Loại gỗ nào dễ bị rút ghim nhất?

Các loại gỗ có tim sâu như gỗ sồi, gỗ tần bì, gỗ óc chó và một số loại gỗ có cấu trúc lỗ mạch lớn thường có nguy cơ cao hơn.

Sơn nhiều lớp phủ có hết hiện tượng rút ghim không?

Không hoàn toàn. Nếu nền gỗ chưa được xử lý đúng bằng Wood Filler hoặc lớp sơn lót không đủ độ dày, hiện tượng rút ghim vẫn có thể xuất hiện sau khi màng sơn co ngót.

Có phải chỉ sơn hệ nước mới gây xù lông gỗ?

Không. Sơn hệ nước thường làm hiện tượng này rõ hơn, nhưng một số hệ sơn dung môi có khả năng thấm sâu cũng có thể gây Grain Raising nếu bề mặt gỗ chưa được xử lý đúng cách.

Xem thêm