Lỗi Không Đều Màu, Loang Lổ (Mottling / Uneven Color)

Posted in Blog

Lỗi Không Đều Màu, Loang Lổ (Mottling / Uneven Color)

Nguyên nhân và cách khắc phục triệt để

Lỗi không đều màu (Mottling / Uneven Color) là một trong những sự cố phổ biến khi hoàn thiện bề mặt gỗ bằng sơn hoặc stain. Bề mặt sau khi sơn xuất hiện các vùng đậm – nhạt, loang lổ hoặc vệt màu không đồng đều, làm giảm đáng kể tính thẩm mỹ và giá trị của sản phẩm.

Điểm đặc biệt của lỗi này là không phải do màu sơn, mà chủ yếu do bề mặt gỗ hấp thụ màu không đồng đều hoặc kỹ thuật thi công chưa đúng.

1. Nguyên nhân gây ra hiện tượng không đều màu

Hiện tượng này thường xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân chính:

Chuẩn bị bề mặt chưa đồng đều

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Chà nhám không đúng quy trình hoặc bỏ cấp nhám.
Lực chà không đều khiến mỗi vùng có độ nhám khác nhau.
Bụi gỗ còn bám trên bề mặt trước khi sơn.

Những khu vực nhám thô sẽ hút nhiều màu hơn, trong khi vùng nhám mịn hấp thụ ít hơn, tạo nên các mảng màu đậm nhạt khác nhau.

Đặc tính tự nhiên của gỗ

Không phải mọi vị trí trên tấm gỗ đều có khả năng hút sơn giống nhau.

Hiện tượng này thường gặp trên:

Gỗ thông
Gỗ cao su
Gỗ tràm
Gỗ tần bì
Các vùng gỗ giác và gỗ lõi

Do mật độ sợi gỗ khác nhau nên khả năng hấp thụ stain hoặc sơn màu cũng khác nhau, dẫn đến hiện tượng loang màu.

Kỹ thuật phun hoặc lau màu chưa chuẩn

Đối với phun màu:

Khoảng cách súng không ổn định.
Tốc độ di chuyển không đều.
Chồng mí sơn không đủ khoảng 50%.
Áp suất khí thấp làm hạt sơn quá lớn.

Đối với stain lau:

Lau quá chậm khiến dung môi bay hơi trước.
Lực lau không đều.
Không lau bỏ lượng màu dư đúng thời điểm.

Tất cả đều có thể tạo nên các vùng màu không đồng nhất.

Dung môi bay hơi quá nhanh

Khi thinner bay hơi quá nhanh, lớp màu chưa kịp trải đều đã bị cố định trên bề mặt.

Hiện tượng này thường xảy ra khi:

Nhiệt độ môi trường cao.
Dùng thinner khô nhanh không phù hợp.
Thiếu chất làm chậm bay hơi (Retarder).

2. Cách khắc phục khi đã xảy ra lỗi

Trường hợp lỗi nhẹ

Nếu mới ở công đoạn phun màu hoặc lau stain:

Lau bỏ lớp màu bằng dung môi phù hợp.
Chà nhám nhẹ.
Tiến hành lên màu lại theo đúng quy trình.

Việc xử lý sớm sẽ giúp hạn chế phải làm lại toàn bộ sản phẩm.

Trường hợp lỗi nặng

Nếu đã phủ lớp bóng và màu vẫn loang:

Xả nhám loại bỏ toàn bộ lớp sơn lỗi.
Làm sạch hoàn toàn bề mặt.
Sơn lại theo đúng quy trình từ lớp lót đến lớp phủ.

Không nên chỉ phun thêm màu để che vì rất dễ làm màu càng loang và khó kiểm soát hơn.

3. Giải pháp phòng ngừa hiệu quả

Kiểm soát quy trình chà nhám

Chà đúng thứ tự nhám (ví dụ P180 → P240 → P320).
Không bỏ cấp nhám.
Luôn chà theo chiều thớ gỗ.
Hút sạch bụi trước khi sơn.

Một bề mặt đồng đều là nền tảng quan trọng để màu lên đẹp.

Sử dụng lớp điều hòa bề mặt (Wood Conditioner)

Đối với các loại gỗ hút màu mạnh hoặc không đồng đều, nên sử dụng:

Wood Conditioner
Pre-Stain Conditioner
Clear Toner

Lớp điều hòa giúp giảm sự chênh lệch khả năng thấm hút giữa các vùng gỗ, từ đó màu lên đồng đều và ổn định hơn.

Chuẩn hóa kỹ thuật phun hoặc lau màu

Nếu phun màu:

Khoảng cách súng khoảng 20–25 cm.
Giữ súng vuông góc với bề mặt.
Tốc độ tay ổn định.
Chồng mí khoảng 50%.

Nếu lau stain:

Lau đều theo toàn bộ bề mặt.
Sau đó dùng khăn sạch lau lại theo chiều vân gỗ trước khi màu khô.

Lựa chọn dung môi phù hợp

Sử dụng thinner chất lượng cao có tốc độ bay hơi phù hợp với điều kiện thi công.

Trong thời tiết nóng, nên bổ sung một lượng nhỏ Retarder để lớp màu có đủ thời gian trải đều trước khi khô.

Giải pháp từ ETA

Để hạn chế tối đa hiện tượng không đều màu (Mottling), ETA khuyến nghị áp dụng đầy đủ quy trình hoàn thiện:

Chà nhám đúng tiêu chuẩn → Điều hòa bề mặt (nếu cần) → Sơn lót → Sơn màu → Sơn phủ.

Kết hợp cùng hệ sơn ETA có độ phân tán màu ổn định, khả năng thi công tốt và dung môi phù hợp sẽ giúp bề mặt lên màu đồng đều, đẹp và ổn định trên nhiều loại gỗ khác nhau.

Xem thêm